Vreemdelingenbewaring: visie politieke partijen

 

 

 

Vreemdelingenbewaring is een middel dat kan worden ingezet om zeker te stellen dat vreemdelingen die niet rechtmatig in Nederland mogen verblijven (uitgeprocedeerde asielzoekers en andere illegalen), uit Nederland zullen vertrekken en te voorkomen dat vreemdelingen kunnen kiezen voor een uitzichtloos bestaan in de illegaliteit in Nederland. Iedereen die wil terugkeren, kan terugkeren en wordt daarbij (ook financieel) ondersteund. Cruciaal is dus dat men meewerkt. Als men voldoende meewerkt aan terugkeer hoeft men in het geheel niet in vreemdelingenbewaring terecht te komen. Evenmin hoeft men op straat terecht te komen.

 

Vreemdelingenbewaring is met name een heikel punt als het gaat om (gezinnen met) kinderen in vreemdelingenbewaring. Er bestaan thans reeds alternatieven voor vreemdelingenbewaring van kinderen. Uitgangspunt is echter dat ouders de eerstverantwoordelijke zijn voor hun kinderen. Als er sprake is van vreemdelingenbewaring van gezinnen met kinderen, krijgen ouders altijd het aanbod om hun kinderen in pleeggezin onder te brengen. De meeste ouders kiezen er echter voor hun kinderen bij zich te houden in de vreemdelingenbewaring. Verder is het in bepaalde gevallen mogelijk te volstaan met een meldplicht voor het gezin, of één ouder (meestal de vader) in vreemdelingenbewaring te stellen en de rest gezin elders te laten verblijven met een meldplicht.

 

Kortom, meewerken betekent:

Het opsluiten van vreemdelingen is een maatregel die alleen in uiterste noodzaak gebruikt mag worden om te voorkomen dat mensen verdwijnen in de illegaliteit. De misstanden in de vreemdelingenbewaring zijn in 2008 terecht door Amnesty onder de aandacht van de Staatssecretaris gebracht. Deze heeft het regime versoepeld en maatregelen aangekondigd om te zorgen voor een beter beleid. De ChristenUnie pleit voor een humaan beleid van opvang voor uitgeprocedeerde vreemdelingen die terug moeten keren naar het land van herkomst. Daarbij staat een menswaardige behandeling voorop. Een eerlijk asielbeleid heeft ook terugkeer van de vreemdeling als onderdeel in zich wanneer uit de procedure blijkt dat iemand geen verblijfsstatus behoort te krijgen. Dan geldt ook dat iemand opgevangen wordt en dat voorkomen wordt dat iemand zich onttrekt aan de terugkeer. Helaas zijn daarbij in de toepassing van de wetgeving incidenten voorgevallen. Daarmee is echter niet de grond weg om als er geen andere oplossingen zijn toch vreemdelingen in bewaring te houden. De ChristenUnie vindt dat kinderen nooit thuis horen in de vreemdelingenbewaring. Daarom zullen aanvullende maatregelen genomen moeten worden om op een adequate manier de opvang van kinderen te regelen.
 

 

Nederland is zeer actief in het uitdragen van de mensenrechten over de grens. We moeten er echter voor waken dat door deze aandacht voor het buitenland we de mensenrechtensituatie in Nederland niet vergeten. In het verleden is ons land door zowel de Verenigde Naties als maatschappelijke organisaties op de vingers getikt vanwege ons uitzetting- en detentiebeleid. D66 vindt dat we deze problemen in de komende kabinetsperiode op moeten lossen. Niet alleen om onze geloofwaardigheid op het gebied van mensenrechten te behouden, maar juist omdat het hier gaat om mogelijke schendingen van de meest fundamentele van alle rechten. Vluchtelingen horen niet in een gevangenis te worden opgesloten, en vooral niet wanneer het gaat om slachtoffers van mensenhandel of minderjarigen (de zogeheten amv’s).

 

Tegelijkertijd is het niet altijd makkelijk om vluchtelingen te onderscheiden van migranten die geen recht hebben om in Nederland te verblijven. Voor dit complexe probleem zijn geen simpele oplossingen. Gaat het over het vinden van alternatieven voor vreemdelingenbewaring, dan moet zorgvuldig worden gehandeld. D66 wil mogelijke alternatieven gaan verkennen in samenwerking met instanties als de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken en maatschappelijke organisaties zoals Justitia et Pax. Totdat dergelijke alternatieven voor handen zijn vindt D66 dat de rechtsbescherming van asielzoekers dient te verbeteren, en dat de overheid zich in ieder geval moet houden aan de wettelijke termijnen voor de behandeling van asielaanvragen en vreemdelingenbewaring.
 

 

GroenLinks verzet zich tegen vreemdelingenbewaring. Onverdachte burgers horen niet in de gevangenis, dus ook niet als het asielzoekers betreft. Nederland schendt daarmee de internationale mensenrechtenstandaard, zeker als het minderjarigen betreft. Alleen voor de daadwerkelijke fase van de realisatie van de terugkeer kan GroenLinks zich voorstellen dat een verblijf in de omgeving van een luchthaven nodig is. Maar een soms maandenlang verblijf in een detentiecentrum, verstoken van elementaire voorzieningen en van onafhankelijke rechterlijke controle op de toelaatbaarheid van de detentie.
 

 

De PvdA vindt dat er te vaak, te veel mensen te lang in vreemdelingenbewaring worden geplaatst. Dat is niet de bedoeling. Uitgeprocedeerde vreemdelingen horen alleen in bewaring als er concreet zicht is dat zij op korte termijn worden uitgezet. De PvdA is zeer tegen de opvang van kinderen in vreemdelingenbewaring, Daarom hebben wij ook aangedrongen op het ontwikkelen van alternatieven voor vreemdelingenbewaring, zowel voor kinderen als volwassenen.

 

[uit: Verkiezingsprogramma 2010, bij uitblijven reactie op vraag Justitia et Pax] Criminelen met een niet-Nederlandse nationaliteit gaan, nadat ze hun straf hebben uitgezeten, meteen en onvrijwillig retour afzender. Zij zijn de Nederlandse samenleving niet waard gebleken. Maar we nemen ook afscheid van vreemdelingen die geen baan hebben – met het programma ‘Werken of Wegwezen’.

 

 

Vreemdelingenbewaring is bepaald geen ideaal middel. Het gaat namelijk om mensen die geen strafrechtelijke overtreding hebben begaan en daarvoor is normaliter geen detentie mogelijk. In veel gevallen is vreemdelingenbewaring echter noodzakelijk en blijkt het wel degelijk effectief te zijn. Het gaat bijvoorbeeld om personen die hun uitzetting frustreren. Maar er is wel een aantal kritische rapporten geweest over de praktijk van vreemdelingenbewaring in Nederland. Die rapporten moeten we serieus nemen. Het is goed om naar alternatieven te kijken. Die alternatieven zullen natuurlijk wel beter moeten zijn dan de huidige praktijk. Het moet bijvoorbeeld niet zo zijn dat veel meer vreemdelingen op straat terecht komen en dat er minder mensen uitgezet worden. De SGP vindt bij vreemdelingenbewaring vooral belangrijk dat met kinderen erg zorgvuldig wordt omgegaan. Gelukkig zijn op dit gebied inmiddels de nodige verbeteringen doorgevoerd.
 

 

Vreemdelingen die onrechtmatig in Nederland verblijven, kunnen worden opgesloten. Het gaat hier niet om mensen die strafbare feiten hebben gepleegd, maar de omstandigheden waarin ze worden opgesloten is soberder dan in gevangenissen voor criminelen. Daar heeft de SP grote problemen mee. Het vasthouden van illegaal in Nederland verblijvende vreemdelingen mag wat de SP betreft alleen voor zeer korte tijd (enkele dagen) wanneer er direct zicht is op uitzetting. Vreemdelingenbewaring mag niet worden gebruikt om mensen te dwingen mee te werken aan terugkeer. Volgens de SP mogen kinderen in geen geval in vreemdelingenbewaring worden genomen. ‘Bajesboten’ zijn niet geschikt om mensen op vast te zetten.

 

Alternatieven voor vreemdelingenbewaring (zoals een meldplicht, elektronisch toezicht of een vrijheidbeperkende locatie) moeten vaker worden gebruikt.

 

 

[uit: Verkiezingsprogramma 2010, bij uitblijven reactie op vraag Justitia et Pax] Gemeenten dienen de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers en/of illegalen, in welke vorm dan ook te beëindigen. Zolang gemeenten opvang blijven bieden is er geen prikkel om Nederland daadwerkelijk te verlaten, maar juist wél om zo lang mogelijk te blijven in de hoop alsnog een verblijfsvergunning te verkrijgen. Ook het uitzettingsbeleid voor criminele vreemdelingen moet worden aangescherpt. Nu wordt minder dan één procent van alle criminele vreemdelingen ongewenst verklaard en het land uitgezet. De VVD wil dat elke veroordeling binnen de eerste drie jaar van het verblif in Nederland kan leiden tot ongewenst verklaring en uitzetting.