Projecten

Mensenrechten DR Congo

Congo is nog altijd het strijdtoneel van rebellengroepen, die veel burgerslachtoffers maken. Vooral vrouwen zijn op grote schaal slachtoffer van seksueel geweld. Mensenrechtenverdedigers en journalisten worden bedreigd en zijn hun leven vaak niet zeker. 

Ondanks de vredesakkoorden tussen de rebellen en de overheid gaat het geweld tegen vrouwen door. Zowel het nationale leger als de rebellengroepen maken zich hieraan schuldig. Vrouwen schamen zich om aangifte te doen en er is sprake van een vergaande straffeloosheid.
Door de verkiezingen in november 2011 nemen de politieke spanningen toe, waardoor de situatie voor vrouwen nog verder verslechtert. Ook het aantal bedreigingen, ontvoeringen en verdwijningen van tegenstanders van de overheid neemt in de aanloop naar de verkiezingen toe. 
  

Activiteiten Justitia et Pax

In Congo richt Justitia et Pax zich vooral op het beschermen van mensenrechtenverdedigers en vrouwenrechten. Justitia et Pax volgt de situatie in Congo nauwlettend en brengt deze onder de aandacht van nationale en internationale beleidsmakers.
 
Justitia et Pax richt zich ook op de aanpak van straffeloosheid en geweld tegen vrouwen. Het slagen of falen van demobilisatieprogramma’s (demobilisation, disarmament and reintegration, DDR) en hervormingsprogramma’s van de veiligheidssector (security sector reform, SSR) is daarbij van grote invloed. Uit onderzoek blijkt dat geweld tegen vrouwen teruggedrongen kan worden, indien er in elke stap van het DDR-programma rekening wordt gehouden met mannen en vrouwen. De ontwrichte machtsverhoudingen tussen mannen en vrouwen die in Congo als één van de oorzaken van geweld tegen vrouwen wordt gezien, wordt in stand gehouden in internationale interventies. In de VN-veiligheidsmissie MONUSCO werkt nog altijd niet meer dan twee procent vrouwen.
 
Justitia et Pax:
  • ondersteunt lokale partners bij het inbrengen van mensenrechtenschendingen op internationaal niveau. Justitia et Pax helpt hen bijvoorbeeld bij het schrijven van schaduwrapportages van de Verenigde Naties (zoals de Universal Periodic Review) en helpt hen toegang te krijgen tot internationale fora, zoals de Mensenrechtenraad in Génève en parlementariërs in Nederland en Brussel;
  • versterkt lobbycapaciteiten van lokale organisaties door het geven van workshops en het faciliteren van bezoeken aan instanties in Brussel, Genève en Nederland;
  • biedt op verzoek van de Congolese bisschoppenconferentie toegang tot beleidsmakers, vooral in Nederland;
  • ondersteunt verschillende bisdommen, mensenrechtenorganisaties en Justitia et Pax-commissies in het oosten van Congo met workshops over goed bestuur, burgerschap en seksueel geweld; In de aanloop naar de presidentiële verkiezingen in november 2011 willen deze organisaties goed bestuur en burgerschapsthema’s op de agenda zetten van lokale en nationale overheden.
  • faciliteert intensieve lobbytrainingen over hoe je je boodschap formuleert, met welk doel, en bij welke beleidsmakers en partners;
  • bemiddelt voor internationale of lokale opvang of ondersteuning van mensenrechtenverdedigers in gevaar.
 

Samenwerkingsverbanden

In de provincies Noord- en Zuid Kivu en Oriëntale, werkt Justitia et Pax samen met lokale Justitia et Pax-Commissies en lokale mensenrechtenorganisaties. Een aantal van deze deelnemers zal zelf de kennis en vaardigheden delen met basisgroepen, die vaak gelieerd zijn aan de lokale Commissies. Zo kunnen in een korte tijd veel mensen benaderd en geïnformeerd worden. 
In Nederland werkt Justitia et Pax in een strategische alliantie met Cordaid. 
In bredere samenwerkingsverbanden werkt Justitia et Pax met katholieke, faith-based en interreligieuze organisaties, in Nederland en wereldwijd.

 

Kaart DR Congo

 

 

Jonge Congolese militiastrijders vlakbij Bunia, DRC.

(foto: Tiggy Ridley/IRIN).

Rol internationale gemeenschap

Het mandaat van de VN-vredesmissie MONUSCO is vooral gericht op het beschermen van burgers en de aanpak van straffeloosheid. De Congolese regering heeft geëist dat de VN zijn troepen terugtrekt na afloop van het mandaat. Het programma REJUSCO (Restoration of Justice in Eastern Congo) van de Congolese overheid, gefinancierd door de Europese Unie (EU), België, Nederland, Groot Brittannië en Zweden, wordt in 2011 geëvalueerd. Twee civiel-militaire missies van de EU, EUPOL en EUSEC, dragen bij aan de versterking van veiligheid en stabiliteit. Politietrainingen en legertrainingen zijn onderdeel van deze missies.

 

Contact EU voor mensenrechten-verdedigers

Verschillende hoofdsteden, waaronder Kinshasa, hebben een EU-aanspreekpunt voor mensenrechtenverdedigers. Mensenrechtenverdedigers die in Congo worden bedreigd kunnen contact opnemen met Ms. Elise Sabourin, politiek attaché van de Permanente Vertegenwoording van de  Europese Commissie: elise.sabourin@ec.europa.eu.
 

Links
Congolese vrouwen, gevlucht, wachten bij Goma op het uitdelen van voedsel (foto: Les Neuhaus/IRIN).
Congolese vrouwen, gevlucht, wachten bij Goma op het uitdelen van voedsel (foto: Les Neuhaus/IRIN).