Projecten

Mensenrechten Pakistan

De Pakistaanse regering, die in 2008 aantrad, laat voorzichtig zien dat ze het naleven van mensenrechten wil verbeteren. Toch komt ze veel van haar beloften voor het beschermen van mensenrechten niet na.

De gekozen burgerregering heeft een aantal politieke gevangenen vrijgelaten. Van een daadwerkelijke verbetering van de mensenrechtensituatie is echter nog geen sprake:

mensenrechtenactivisten worden nog steeds bedreigd en belemmerd in hun werk
vrouwenrechten worden op grote schaal geschonden en vrouwen hebben slechts beperkte wettelijke bescherming
minderheden zijn geregeld het slachtoffer van oplaaiend, vaak religieus gemotiveerd geweld
er zijn grote problemen met oprukkende extremisten
een groot deel van de Pakistaanse bevolking leeft ver onder de armoedegrens.

Vrouwenrechten

Net als de rechten van (religieuze) minderheden blijft de status van vrouwen een onderwerp van discussie en controverse in Pakistan. Wetgevings-initiatieven voor verbetering van hun situatie worden meestal niet uitgevoerd of teruggedraaid. Initiatieven om islamitische wetgeving in te voeren hebben geleid tot meer geweld tegen, en discriminatie van, vrouwen en minderheden.

Overstromingen

De overstromingen van 2010 in Pakistan hebben alle lagen van de bevolking hard geraakt. Mensen zijn door het wassende water niet alleen van huis en haard verdreven, maar ook zijn ze nu afhankelijk van noodhulp om te overleven. De positie van vrouwen en minderheden is verder ondermijnd doordat familie- en gemeenschapsbanden zijn verzwakt of uiteen gevallen. Door desintegratie van de samenleving worden vrouwen steeds vaker het slachtoffer van mensenhandel.

Gebrek aan rechten in de Swat-vallei

In maart 2009 voerden de Taliban in de geïsoleerde Swat-vallei in de Noordwestelijke Grensprovincie (North West Frontier Province/NWFP) islamitische wetgeving in. Twee maanden later startte het Pakistaanse leger een militair offensief tegen de Taliban. De inwoners van de Swat-vallei sloegen in grote getalen op de vlucht. Mensenrechtenactivisten ondervinden grote moeilijkheden bij hun werk in de vallei. Ze worden ontvoerd, vrouwenrechtenorganisaties ontvangen dreigbrieven en veel kantoren zijn daarom noodgedwongen gesloten.

Bijna drie miljoen mensen op de vlucht

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn er 2,9 miljoen ontheemden in Pakistan, onder wie 1,9 miljoen uit de Swat-vallei. Degenen die geen onderdak bij familie, vrienden of gastgezinnen vinden komen terecht in vluchtelingenkampen. Daar worden ze vaak geconfronteerd met een tekort aan basisvoorzieningen en een gebrek aan bescherming. Vooral vrouwen hebben geen enkele privacy.

Geweld tegen religieuze minderheden

De Pakistaanse bevolking bestaat voor 95 procent uit moslims. Berichten over geweld tegen religieuze minderheden (christenen, hindoe’s en moslimsekten als de ahmadi) door fundamentalistische moslims, zelf ook een minderheid, nemen in aantal toe. Zo werden eind juni 2009 huizen van christenen in Bahmani Wala district Kasur aangevallen en geplunderd op beschuldiging van godslastering. Blasfemie is een vaak geuitte beschuldiging tegen religieuze minderheden.

Activiteiten Justitia et Pax

Sterke samenwerkingsverbanden binnen het maatschappelijk middenveld en samenwerking met internationale organisaties zijn voorwaarden om de mensenrechtensituatie in Pakistan te verbeteren. Justitia et Pax zet zich in door:

op internationaal niveau discriminerende wetgeving en discriminatie van vrouwen, mensenrechtenverdedigers en minderheden aan te kaarten
aandacht te vragen voor het verbeteren van de rule of law, democratisering en mensenrechten en het verder verbeteren van de herinstallering van de rechterlijke macht
op te komen voor de belangen van (religieuze) minderheden en vrouwen in Pakistan, door beleidsbeïnvloedingsactiviteiten in Pakistan en op internationaal niveau bij de Verenigde Naties, in Brussel en in Den Haag
het nationale en internationale netwerk in Pakistan te coördineren
het aanbieden van gerichte trainingen om het maatschappelijke middenveld te versterken, zoals in 2009 in Lahore, toen een mensenrechtentraining werd gegeven aan dertig Pakistaanse organisaties
activiteiten te ondersteunen van de Justitia et Pax-commissie in Pakistan voor de rechten van vrouwen en minderheden
activiteiten te ondersteunen bij de nationale coalitievorming voor een internationale strategie, om de rechten van vrouwen en minderheden daadwerkelijk te verkrijgen en/of te behouden
de presentatie van schaduwrapportages over Pakistan bij de Verenigde Naties te coördineren
te wijzen op de noodzaak van goed onderwijs bij het komen tot een oplossing.

Samenwerkingsverbanden

Justitia et Pax Nederland werkt binnen verschillende netwerken samen met Nederlandse, Pakistaanse en internationale mensenrechtenorganisaties.

Justice and Peace Pakistan

Justitia et Pax werkt sinds eind jaren negentig samen met de Justitia et Pax-commissie in Pakistan. Het resultaat van deze samenwerking is onder andere dat onafhankelijke rechtspraak, de rechten van vrouwen, minderheden en mensenrechtenverdedigers zijn opgenomen in de aanbeveling en conclusies van het Committee on the Elimination of Racial Discrimination (CERD) aan Pakistan. Het CERD is de commissie die toeziet op de naleving van het Internationale Verdrag voor de Uitbanning van alle vormen van Rassen-discriminatie (IVUR), in 1966 door de Verenigde Naties opgesteld.

International Dalit Solidarity Network

Net als in andere Zuid-Aziatische landen vindt ook in Pakistan kastendiscriminatie plaats. Vooral op het platteland van Sindh wonen ook Dalits, kastenlozen. Ze leven in grote armoede en worden uitgebuit, vaak als dwangarbeider. Organisaties die zich inzetten voor hun rechten werken vaak geïsoleerd van de rest van het Pakistaanse maatschappelijk middenveld. Justitia et Pax probeert de isolatie te verminderen en samenwerking te bevorderen, bijvoorbeeld tijdens het hierboven genoemde CERD-proces. Het was de eerste keer dat Pakistaanse Dalit-organisaties samenwerkten met mensenrechtenorganisaties in Pakistan bij het schrijven van een ngo-rapport.

Pakistan Support Group

Justitia et Pax Nederland was in 2004 medeoprichter van de Pakistan Support Group (PSG), een internationaal netwerk ter ondersteuning van Pakistaanse partnerorganisaties. De Pakistan Support Group streeft naar meer internationale bewustwording van de mensenrechtensituatie in Pakistan en naar aandacht en steun op internationaal niveau. De PSG komt elk voorjaar bijeen tijdens de sessie van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties in Genève.

Pakistan Human Rights Platform Netherlands

Nederlandse mensenrechtenorganisaties die met Pakistaanse partners werken hebben in 2008 het netwerk Pakistan Human Rights Platform Netherlands opgericht. Justitia et Pax heeft hierin een coördinerende rol. In 2009 zijn verschillende bijeenkomsten met Pakistaanse partners georganiseerd.

Kortom

Pakistan telt 2,9 miljoen ontheemden (WHO) .
Vrouwenrechten worden nog steeds op grote schaal geschonden.
In de SWAT-vallei is het voor mensenrechtenorgani-saties onmogelijk te werken.

Links

Zwangere vrouw uit de SWAT-vallei in een vluchtelingenkamp (foto: Faisal Rafiq/IRIN).